string(29) "Sat, 16 Feb 13 14:00:00 +0100" string(10) "1361019600" string(29) "Sat, 16 Feb 13 14:00:00 +0100" string(10) "1361019600" Xeral « O blog de Xabier P. doCampo
Inicio Bibliografía Enlaces
Blog
Biografía
Contacto
 

Sen dúbida, o acto máis sublime de amor que eu coñezo é contar unha historia.


Xeral


December, 2014
CONTO DE NADAL: UN MAGO EN NOITEBOA


Gústanme moito os contos de Nadal, tanto que mesmo escribín varios. Un deles, escrito hai agora doce anos e que nunca se publicou en galego, aínda é hoxe o día que me emociona cando o leo. A historia que conto é unha ficción creada por min, mais nese conto está o Nadal da miña infancia, os meus seres queridos tal como eran. O corazón xeneroso da miña mai a se doer de cantos sufrían e a se lembrar, de xeito especial cando chegaban estes días de Nadal, dos seres abandonados, das súas penas e da súa soedade no medio da intemperie. Do mesmo xeito que o facía Rachel (Lilliam Gish no filme de Charles Laughton), a mulleriña que acolle os nenos en The Night of the Hunter  de Davis Grubb: «O Nadal enfurecía a Rachel. [...] Se escoitamos con atención, en todas as noites da historia pódese sentir o ruído das pisadas dos nenos abandonados para os que non se abre ningunha porta acolledora».

Pois hoxe traio ese conto. É unha versión algo reducida do orixinal por mor de ter que o adaptar para a radio, emitiuno hoxe dia de Nadal, a Radio Galega no seu programa Galicia por diante. Aquí vos queda xa sei que é un pouco longo para ler en pantalla, por iso se alguén o quere escoitar tal como o gravei (ambientación radiofónica é de Manolo Palmeiro) está aquí.

Agora o meu único degoiro é que vos guste.

 

CONTO DE NADAL: UN MAGO EN NOITEBOA


Era pola media mañá do día de Noiteboa. A miña nai e a miña irmá estiveran a amasar para que esa noite houbese na mesa pan fresco, unha bola de liscos e unha torta de ovo e azucre. Eu axudaba a meu pai que preparaba a leña para roxar o forno. De cando en vez sentabamos nun banco baixo que alí había e o meu pai contábame algunha historia ou algún conto. Facíao sen mirarme, coa vista posta na boca do forno, onde ardía a leña con alegría, nunha marfallada de lapas vermellas e amarelas,  e canda elas unha música de estaliños que parecían compasarse cos movementos do lume. E os contos, non sei como facía, sempre remataban no momento xusto de meter outra gavela de toxo que avivaba as cores e animaba a orquestra a facer un forte de chispeos.
Ao lugar onde estaba o forno accedíase por dúas portas, unha que daba á cociña da casa e outra que comunicaba co exterior, non moi lonxe do camiño público. Foi nesta onde, no medio dunha historia, oímos uns petos antes de que se entreabrise e un rostro, apenas asomado, dixese:
-Dou grazas.
-A Deus lle sexan dadas -respondeu o meu pai abrindo a porta sen levantarse.
No van había un home, que tería aproximadamente a mesma idade que meu pai tiña daquela e que levaba unha maleta na man.
Ergueuse o meu pai e achegouse a el, mentres me dicía que botase outra gavela ao lume. Esta responsabilidade fíxome tanta ilusións que non escoitei o que falaban. O home foise e o meu pai pechou a porta, por onde entrara un refacho xélido que nos fixo apreciar o pracer da tarefa que estabamos facendo.
O meu pai empurrou ben dentro a gavela que as miñas escasas forzas infantís foran incapaces de introducir plenamente, mentres me explicaba que se trataba dun dos moitos pobres que con frecuencia se achegaban a pedir esmola, por iso lle indicara que rodease a casa para que a miña nai o atendese.

Ao cabo dun anaco o meu pai achegouse á boca do forno e mirou o seu interior, como facía sempre, reparando dunha forma especial en toda a bóveda.
-Ben, isto xa está -dixo-. Esperamos que se consuma completamente esta leña e a limpar. Vai dicirllo ás mulleres.
Na cociña estaba o home da maleta, que a deixara contra a parede. Falaba coa miña nai, que lle dicía que quedaría a xantar. Dei o recado e regresei correndo. Quería facelo a tempo de contemplar algo que, aínda visto ducias de veces na miña vida, era o que máis me gustaba daquel traballo, case cerimonia, de roxar o forno. Cando, despois de limpo de todo o borrallo, meu pai pasaba pola súa superficie un vasallo de follas de loureiro verde e dentro se producía unha festa de luminarias e muxicas que voaban no medio dun chispeo como nunca desde aquel tempo me foi dado contemplar nada igual.
Cando a fornada quedou colocada e a boca do forno convenientemente pechada e selada, fomos xantar.
Durante a comida xa puiden observar máis detidamente o home. Non só era un pobre estraño por chegar cunha maleta, senón que observei que comía cun refinamento que nunca vira nos mendigos que a miña nai sentaba á nosa mesa e aos que nos obrigaba a tratar con gran respecto. Tampouco vestía coma aqueles, as súas roupas estaban gastadas, pero non lixadas nin rotas.
Maior sorpresa levei cando sentín a miña nai dicir que aquel home, pola tarde, habería de arranxarlle a máquina de coser, pois parecía ser que, desde había tempo, non lle andaba todo o ben que a ela lle gustaba. Que lle rompía o fío e lle tiraba a puntada. Os outros pobres partían leña, limpaban o galiñeiro ou a pía de lavar que había no curral.

Pouco despois de acabar de xantar xa estabamos a miña nai, o home e eu no cuarto da costura. Sentou diante da máquina de coser e trazou uns camiños de puntadas nun trapo. Sacábao, mirábao con atención, entornando moito os ollos, e volvía lanzar a máquina a toda velocidade. Observaba de novo as costuras, manipulaba os axustes da máquina e volta a facer voar a agulla marcando curvas pola tea.

Até entón permanecera en silencio, pero de súpeto empezou a falar. Coma se se sentise obrigado a contar a súa historia, a xustificar a súa situación actual. Nun esvarar continuo de recordos e confidencias, foi debullando un rosario de desgrazas e desasosegos. Pasaba contas de tropezos, soños estragados e esperanzas esnaquizadas nun rezo triste e desesperanzado.
Eu ía notando nos ollos da miña nai como se lle encollía o corazón. O home narraba as súas penas nun río tormentoso de palabras, pero facíao, ao mesmo tempo nun ton estraño, coma se estivese a contar fatigas alleas. Non deixaba nin unha abertura ao arrepentimento, de tan pequeno como parecía o espazo que permitía que lle ocupase a culpa. Só a resignación perante os camiños atrancados, a impotencia ante o desvarío, ou a desilusión fronte aos amañeceres, facíannos entender que nos estaba a falar da súa propia vida.
-Xa ven vostedes -dixo nun ton que me recordou ao dun vendedor que mostra a totalidade da súa mercadoría, e con iso quere expresar que puxo todo o que ten ante a nosa vista. Entón decateime que no cuarto da costura tamén se achaban a miña irmá e o meu pai. Nos seus rostros puiden ler de novo todo aquel relato.
-Hoxe queda vostede a cear connosco -dixo a miña nai erguéndose para saír. Levaba os ollos cheos da súa alma xenerosa e compasiva.

Chegou a hora da cea de Noiteboa. Como cada ano a mesa estaba posta co mantel de fío branco, belamente bordado polas mans da miña nai antes de casar. Sobre ela os pratos da mellor vaixela que había na casa, a que só se usaba en Nadal e os días da festa do patrón.

Pouco antes de sentarmos á mesa o home pediu licenza para ausentarse. Tomou a maleta e saíu do comedor para dirixirse ao cuarto da costura, onde traballara toda a tarde.
Regresou un anaquiño despois. Vestía un deslucido traxe negro no que se vía brillar o desgaste do pano en cóbados e costas. Debaixo da chaqueta unha camisa engurrada cuxo branco se volvera amarelento. Ao colo unha gravata de lazo de veludo granate. Pero por enriba da humildade do seu atavío, apareceu revestido dunha dignidade enteira e limpa que non lle viramos até entón, coma se tivese dado un salto cara a algún tempo no que a súa biografía gardaba unha memorábel imaxe de si mesmo e con ela se presentou perante nós.
O meu pai ergueuse do seu asento á cabeceira da mesa e cedeullo. Aceptou coma a cousa máis natural do mundo. Unha vez que sentou foi cando se obrou en todos os presentes unha transformación máxica.
El chamaba a miña nai co nome daquela outra muller que fora a súa. Dirixíase á miña irmá e a min como aos seus fillos de antano tempo ou de afastado lugar, que iso non o sei.

Incribelmente todos aceptamos o papel que nos asignaba e seguiamos a conversa polos camiños que nos marcaba coma se se tivese apoderado das nosas vontades. Respondiamos ás súas preguntas con tal tino e coherencia que el sempre cadraba conforme, mesmo satisfeito.
-Lembras aquel día en que fomos a Lugo e na praza de San Domingos estiven a falar cun home ao que estaban a limpar os zapatos? -preguntou dirixíndose a min.
-Lembro -respondinlle-. E tamén que o home me deu unha peseta.
-Xustamente -asentiu sorrindo feliz.
Eu mirei para meu pai, porque aquilo que o home dicía, sucedera tal como el o contaba. Aquel mesmo outono eu fora co meu pai á capital e na praza de San Domingos saudou a alguén a quen un limpabotas lustraba os zapatos, e esa persoa dérame unha peseta. O meu pai non parecía sorprendido, só sorría.
Continuou durante toda a cea aquela estraña representación, aínda que ninguén parecía tomala por tal. O home falaba e seguía adiviñando acontecementos que pasaran entre nós no pasado. De aí pasou a propoñer plans de futuro para os que poñía día con autoridade e que todos nos comprometiamos a cumprir.
Co final da cea chegou o momento no cal o home se puxo de pé e comezou a sacar dos petos da súa chaqueta aros, caixiñas trucadas, cordóns con nós, barallas de cartas... Entón empezou a facer para nós unha sesión de xogos de maxia. Parece ser que ese era o oficio ao que se dedicaba: ía polas feiras facendo funcións de maxia.
Asombrounos a todos coa súa pericia durante un bo anaco e como último número estricou o brazo e rozándome apenas, pasou a man antes baleira por detrás da miña orella. Cando a volveu poñer ante os nosos ollos tiña nela unha estraña moeda que depositou na miña man. Fíxonos a todos unha ampla e formal reverencia e encamiñouse á saída. Alí virouse e dirixiuse á miña nai:

-A miña maxia está nas mans e é de mentira. A túa está no corazón e é verdadeira.
E foise. Ningún dos presentes reaccionou inmediatamente. Ao pouco erguémonos e corremos cara á porta exterior. Miramos a ambos os dous lados do camiño e xa non o vimos. Naquel momento abrín a miña man, aquela onde gardara a moeda e xa non estaba alí.
-Meu Deus! -dixo a miña nai-. Onde durmirá este homiño esta noite?
Moitos anos despois, cando os meus pais xa morreran, na Charca do Alligal encontrei a un home que facía xogos de mans para o público entre o que sorteaba unha botella de coñac a peso a tira de dez números. Levaba un raído traxe negro e un lazo de veludo granate. Compreille todos os números. Cando veu a entregarme a botella díxenlle que quedase con ela.
-Canto te pareces á túa nai -díxome. Pasou, con certa torpeza, a súa man aberta por detrás da miña orella esquerda e retirouna traendo entre dous dedos unha moeda que recoñecín inmediatamente. Depositouna na palma da miña man despois de ensinala ao público. Aínda a teño por algures.

Xabier P. DoCampo

Decembro de 2002



posted by Xabier, December 25, 2014 20:27 | permalink | Xeral

CADA NADAL MIL APERTAS, CADA ANINOVO MIL LUMINARIAS


Amigas e amigos que me dades o voso cariño. Amigas e amigos que acolledes o meu amor, esteades onde esteades, por lonxe que pareza que estamos, tamén este Nadal quero mandarvos mil apertas e que o Aninovo prenda mil novas luminarias para vós.
Eis a miña ofrenda deste ano para tod@s vós: hai luz no camiño, hai esperanza.



Fotografía: Mercurín, O Courel (Galiza) ©DиL

Y si viene la noche / y en ella la tormenta / los relámpagos iluminan el camino. / Llegaremos.

And if the night comes / and in it the thunderstorm / the lightning lit the way./ We will arrive.



posted by Xabier, December 22, 2014 22:12 | permalink | Xeral
November, 2014
EN QUE FALA PODEMOS?


Eu miro o xa chamado "fenómeno Podemos” con toda a simpatía do meu corazón. Aínda que non fose máis que polo medo que lles pon a PP, PSOE, patronal, bancos, JPMorgan e outros semellantes, xa me chegaría. Tamén me agrada a xuventude dos seus máis destacados líderes e mesmo non teño nada en contra de que sexan quen dalgúns trasacordos sobre de cousas que ceibaron por aquilo de que o falar non ten cancelas. E digo todo isto desde a distancia, porque Podemos é un fenómeno que vén de lonxe e que aquí os seus líderes carecen do glamour das pantallas que adorna figuras ben coñecidas do Podemos madrileño.

Sabemos das persoas que van diante en Podemos en Galicia por contadas aparicións en prensa e radio (case nada en TV), ben certo que isto é así por vontade da prensa e non dos/das representantes do partido. E mesmo, ás veces, as súas aparicións son ben pouco afortunadas coma o caso do líder lugués mal escollido, a parvada dos ferroláns sobre "a casta dos funcionarios” e algunhas máis. A última que tiven que escoitar foi a presenza nun programa de radio na emisora da SER na Coruña de dous líderes ou representantes da formación nunha entrevista. E non polo que dixeron, que, coma sempre que falan o que din contén moito do que desexamos que ocorra, senón por como o dixeron. Eran un home e unha muller, esta falaba en castelán e el en galego con rigorosa alternancia. Querían deixar clara a opción bilingüe de Podemos e facelo nun equilibrado 50 %.

Eis un dos arcos da ponte de Podemos que se vence e deita ao río a firmeza das súas propostas. Vexamos. Eu acredito e defendo con todas as miñas poucas forzas a liberdade de que cada individuo fale no que lle pete, fique iso ben por diante. Mais non estamos a falar da liberdade das persoas na súa privacidade, senón de formacións políticas, por tanto da oferta de proxectos de organización da sociedade.

Podemos en Galicia aínda non conseguiu ser quen de se decatar de que temos unha lingua propia e esa ten que ser a lingua das institucións (os partidos políticos son institucións públicas). Cada membro pode falar no que lle pete, pero cando representan ao partido en Galicia a opción deixa de ser persoal e é institucional. E nese sentido, mesmo, non hai lugar a optar, é algo que vén por defecto. Posturas coma a das dúas persoas que eu escoitei en Radio Coruña, dirixidas a eclecticismos de neutralidade acaban no ridículo, cando non no engano.  En Galicia o cen por cen da poboación entende os dous idiomas e quen diga o contrario mente, así que a obriga dun representante público é a de usar sempre nos actos públicos e institucionais a lingua propia de Galicia e con iso está a se definir como galega e a dicir que o seu proxecto vai dirixido a Galicia e aos galegos e ás galegas, falen eles e elas galego ou castelán.

Discutir cal vai ser a lingua na que Podemos se vai dirixir á sociedade galega (como lin nunha convocatoria de Podemos de Vigo) non pode ter máis que un resultado: o galego. Na súa casa, nos seus círculos, nas súas asembleas... cadaquén falará o que lle pete, pero a lingua de Galicia é o galego, como o seu propio nome indica. Que hai outra oficial? Si, pero ao galego o Estatuto chámalle propia e por algo será.

Podemos foi creado tomando como laboratorio e mostra de análise do sentir da sociedade, Madrid e iso pexou gravemente calquera posibilidade de que os seus círculos periféricos fuxisen de mimetismos cara a unha visión non centralista da súa proposta, de contemplarse facendo parte dun estado formado por diversas nacións con caracterísiticas singulares e con aspiracións soberanistas propias.  Non direi que coma UPyD, porque este nega a mesma existencia de calquera singularidade, pero si que sobre disto Podemos ten unha sensibilidade morna. Así que é ben que poñan en claro a súa posición, polo menos no tocante á lingua galega cando se dirixen aos galegos e ás galegas, que así terán un indicio de se son tomados en consideración como tales ou non.



posted by Xabier, November 25, 2014 12:18 | permalink | Xeral
September, 2014
DEZ ANOS QUE SE ESFARELARON EN NADA


Este domingo, 21 de setembro,  cúmprense dez anos daquel día no que o Parlamento de Galicia aprobaba por unanimidade o Plan Xeral de Normalización da Lingua Galega. Cando rematou a votación os parlamentarios, comezando polo Presidente da Xunta, Manuel Fraga e seguindo polo vicepresidente, Alberto Núñez Feijoo, aplaudiron aquela decisión que acababan de tomar. Cos seus aplausos facían manifestación pública do que se comprometían diante do pobo galego:


·         Garantirlle a posibilidade de vivir en galego a quen así o desexe, sabendo que conta co amparo da lei e das institucións.

·         Conseguir para a lingua galega máis funcións sociais e máis espazos de uso, priorizando a súa presenza en sectores estratéxicos.

·         Introducir na sociedade a oferta positiva de atender o cidadán ou cliente en galego como norma de cortesía dun novo espírito de convivencia lingüística.

·         Promover a visión afable, moderna e útil da lingua galega que esfarele prexuízos, reforce a súa estima e aumente a súa demanda.

·         Dotar o galego dos recursos lingüísticos e técnicos necesarios que o capaciten para vehicular a vida moderna.


Así o vimos e así o quixemos crer, por este camiño e con este instrumento legal, poderíamos pensar que nun futuro non moi afastado daquel día, poñamos que hoxe, habería unha situación na que en Galicia falar galego fose o normal e común; que os carteis e letreiros estarían en galego con frecuencia e normalidade, tanto nas institucións públicos coma nas privadas; que na notaría, no banco, no hospital, na comisaría de policía ou no cuartel da garda civil... serías atendido en galego e daríanche os documentos na lingua propia de Galicia; que teriamos un organismo público, aquel degoirado Instituto Rosalía de Castro, que espallase polo mundo a honra e a ledicia da nosa lingua... E tantas outras cousas que é normal que, nun país normal, sucedan na lingua propia dese país.

Pero non foi así, hoxe as ilusións que depositamos no PXNLG, o crédito que lles demos aos políticos que o aprobaron no Parlamento foi deitado ao lixo do esquecemento. Dez anos despois conseguiron que o PXNLG desaparecese, como se nunca tivese existido e no canto de vermos avances na normalización lingüística o que se nos presentou foi un proceso de demolición do cativo edificio que tiñamos construído.

É pois tempo de loita, de esixencia de que o que un día se aprobou porque se considerou bo para a lingua e para Galicia sexa posto en práctica, porque non hai ningunha desculpa válida para non facelo, non é admisíbel que se dea por inútil algo que non se chegou a probar e que costou esforzos, traballo, tempo e múltiples negociacións para consensualo. E esiximos que se retome este importante documento, este vital plan, porque é algo que non se pode levar adiante sen o pulo, os medios e a vontade do goberno e da sociedade informada e formada con honradez e xustiza, Á fin, non se trata de nada máis normal que levar adiante algo que contribuirá a sermos o que somos, galegos e galegas.



posted by Xabier, September 20, 2014 9:03 | permalink | Xeral




REFLEXIÓNS SOBRE A LECTURA NO COMEZO DO CURSO

 

Nestas datas de comezo de curso debera escribir un texto que, unha vez máis, martele na LOMCE, esa lei votada e aprobada no parlamento español a man armada. Gañas non me faltan, pero, mirade por onde, quero escribir outra vez sobre a lectura nas aulas, sobre da concepción que eu teño de como debe ser esa actividade para facer dela o instrumento de formación que debemos agardar que sexa.

E, xaora, sempre é un texto dirixido ao profesorado, porque o máis deles son os lectores e lectoras competentes que se precisa ser para que a lectura na aula sexa formativa e se converta en experiencia para o alumnado. E nunca o poderá ser se non é antes  para quen acompaña ás rapazas e aos rapaces na lectura, e esas persoas son as miñas compañeiras e compañeiros dalgún día, mais tamén as bibliotecarias e bibliotecarios que están arestora a organizar clubs de lectura, esa actividade tan vivificadora para crear o hábito lector, en todos os recantos do noso país.

Son moitas a cousas que agardamos da lectura como actividade formativa feita desde as aulas, quero dicir desde a actividade escolar regrada. Mais a min abóndame cunha, a de se facer experiencia e, por tanto, instrumento do coñecemento do mundo e dun mesmo.

Convídovos, neste comezo de curso, a facer da lectura nas vosas aulas un dos eixos fundamentais da vosa actividade educativa, moi por enriba (ou moi por dentro) de programas, curricula e obrigas feitas desde lugares onde se concibe o ensino como unha actividade dirixida a facer do alumnado individuos para incrementar a competitividade e a produtividade das empresas, no canto de individuos nacidos para a felicidade e non para o martirio, a resignación e o sacrificio. E iso, un camiño para felicidade, está, sen ningunha garantía, xaora, na música, na arte plástica, na danza, no teatro, na arte poética, no cinema, nos cómics.... en fin, niso que demos en chamar o espírito e que cando ademais de no individual nos atinxe no social dicímoslle cultura.

Se a min agora alguén me dixera que lle axudase a implantar un bo plan lector no seu centro, quer de primaria quer de secundaria, porque o caso é o mesmo, diríalle que procure a maneira de que o tema de conversa máis frecuente no centro fosen os libros, aqueles que cada un dos docentes leu na súa vida.  Mais non sobre do pracer de lelos, nin sobre da valoración que lle mereceron a cada un, senón por mor de como lle axudaron a cadaquén a comprender o mundo e a saber máis de si mesmo. Conversa en todo o centro, logo tamén na aula, aí entraría o alumnado e os libros que lese ao longo da súa vida e, tamén, aqueles que, ao fío da conversa, se deben ler para axudar a entender aquilo do que se fala.

Non hai moito tiven unha longa conversa cun adolescente. Falamos de moitas cousas e, ao pouco, decateime de que saían constantemente os libros (tamén as películas, pero iso será para outro día). Por exemplo, cando demos en falar  sobre da maldade humana, véuseme á cabeza Frankenstein de Mary Wollstonecraft Shelley e eu lembreille o que di o monstro cando se enfronta a Frankenstein, o seu creador: «Eu era bo, o meu espírito estaba cheo de amor e humanidade, pero estou só, horribelmente só. Ti, o meu creador, ódiasme. Que podo agardar daqueles que nada me deben?» E noutro lugar: «Eu era bo e cariñoso, o sufrimento envileceume. Concédeme a felicidade e volverei ser virtuoso». O rapaz coñecía o mito do monstro creado por Frankenstain,  fixado no seu imaxinario co rostro maquillado de Boris Karloff, pero ignoraba que é unha obra de analise da natureza humana de grandísimo valor para comprendermos algo máis a nosa alma e a dos nosos semellantes, que esa é a función última da lectura. Por certo tamén lle lembrei que a criatura do doutor Frankenstein humanízase cando, agochado nunha cabana, atende á vida que se desenvolve nunha casa onde vive un matrimonio novo e un home vello e cego, escoitándoos aprende a falar, a ler (le a Milton, a Plutarco a Ghothe) e a apreciar a música e nese momento é cando se revela como humano. Só, pouco despois, cando o fagan consciente da súa fealdade e da súa soidade virará en besta incontrolábel. Todo isto non nos revelou, nin ao rapaz nin a min, todas as caras da maldade humana, pero si que nos axudou a ver a súa relación coa infelicidade.

Foi unha conversa moi interesante, certo que eu falei máis ca el, pero é lóxico porque eu teño acumuladas moitas máis experiencias nacidas da lectura ca el, e fixen uso de libros que ando a reler. Despois, cando a conversa saltou ao sentimento e recoñecemento da culpa, falamos de Crime e castigo e un pouco máis tarde, cando o asunto que nos ocupaba era a necesidade que pode asaltarnos nalgúns momentos da vida de sermos salvados, saíu Holden Caufield e o encontro coa súa irmá Phoebe , ou, tirando polo fío da irmandade, Gregor Samsa, cando a súa familia o abandona no seu cuarto e só a irmá entra a velo e atendelo. E despois de todo, desa conversa ambos saímos cheos de preguntas, porque o máis grande que nos dá un libro é a innumerábel cantidade de interrogantes que nos propón sobre do mundo e sobre de nós mesmos. Cando os libros nos dan certezas, iso non é lectura é adoutrinamento.

Porque a lectura fai iso: axudarnos a analizar os nosos sentimentos e, o que é máis transcental, apréndenos a lles poñer nome, o nome que os identifica como propios, como lle sucede a Alexis Karenin que recoñece como persoal o sentimento do odio cando lle di a Dolly, que o convida a amar por enriba do odio: «Podemos moi ben amar aos que nos odian, pero aos que nosoutros odiamos non».

Alguén me pode dicir que lle estiven a falar de libros que un adolescente non entenderá de todo, é igual eu tampouco, por iso os releo. Di Alberto Manguel que a arte, se o é, sempre vai estar por enriba da capacidade de entendemento do ser humano.

E citei estas obras polas razóns que xa dixen, mais podería facer o mesmo convite para o alumnado de primaria, onde falar cos rapaces e as rapazas sobre dos libros que len, conversando de como son e como se comportan os personaxes, analizando as situacións nas que se ven involucrados... é axudarlles a se aproximar ao coñecemento do mundo e deles mesmos.

Mesmo na educación infantil podemos encontrar un dos camiños máis eficaces de animación á lectura, ese momento no que unha mestra, sentada nunha desas incómodas cadeiras pequeniñas, cun álbum ilustrado contra os seu peito e aberto cara aos nenos e nenas que forman corro diante dela, vai lendo e comentando, interrompida polas intervencións continuas da cativería e que ela vai reforzando ou corrixindo. E é así porque iso que fai esa mestra nese intre é falar co alumnado de libros, dos seus personaxes e dos comportamentos destes.

Ese sería o plan lector que eu implantaría hoxe se volvese ás aulas: ler e falar dos libros o máis do tempo escolar. E dígoo así porque creo que, aínda que un libro nunca cambiará o mundo (agás cando se trata dun único libro pensado e escrito para dirixir o pensamento dun grupo humano, que entón cámbiao pero para mal), a lectura si o fai. E estes rapaces que hoxe están nas nosas aulas deberán cambiar o mundo por máis que se implanten novas leis de educación que teñen como obxectivo que nada mude, que a actual estratificación social e económica se perpetúe.  Mais esa muda sucederá porque o planeta móvese a dous xeitos por máis que tantos vivan pesarosos de tal feito cósmico, xa que o quererían inmóbil coma o seu pensamento.


(A foto é da Biblioteca da Capela, onde me acollin este verán para traballar, cando o precisei, conectado a internet. Grazas á bibliotecaria, Maribel, pola súa amabilidade).



posted by Xabier, September 11, 2014 10:26 | permalink | Xeral
July, 2014
A ESCADA DE FUME (Conto)


Por mor dunha conversa cunha boa amiga dei en resucitar algúns contos que tiña por aí estrados en revistas e publicacións non venais e que nunca tiveran unha vida normal, aquela á que pode acceder calquera que merque un libro que os contivese. Son un bo mollo deles e seguramente foi iso o que me levou á decisión de poñer aquí un deles. Non sei se poñerei máis ou será o único, pero fágoo para lle dar vida, porque este levaba moitos anos oculto, a primeira versión é de decembro de 2003, a que aquí vou poñer de abril de 2004, e de outubro dese ano a única publicación que tivo e que foi unha tradución ao castelán nun libro de agasallo. A ilustración, a mesma que levaba cando se publicou. é, xaora, de Xosé Cobas.Vaia pois o conto como tributo a quen por aquí pasades algunha vez.

A ESCADA DE FUME


Sería un soño ou eu atopara verdadeiramente aquel libro e pasei dous días sen facer outra cousa que ler nel?
Non puido ser un soño, porque entón non se explica que os meus pais me estivesen buscando estes dous días, nin que chamen á policía, nin que esta me preguntase tantas veces o que nin eu sei: onde estiven?
Claro que de se tratar de algo real eu tería o libro ou, polo menos, sabería que foi del e non isto que me sucede, que tampouco non son capaz de lembrar onde pode estar.
Menos mal que agora me deixaron en paz por indicación dese estúpido psicólogo ao que me levaron, que non foi quen se se decatar de que non é que non recorde o que me sucedeu, o que ocorre é que non llo quero contar, porque non sei que foi aquilo. Pero desde logo que o recordo perfectamente.
Lembro como e a que hora saín de casa antonte, que fun a Almadecán, porque alí quedara con Brais, con Berta, con Bea e con Bieito. Cheguei antes ca eles e estiven na sección de libraría. Ao cabo dun intre, vin o libro. Estaba a uns dous ou tres metros, pero tiraba por min como só o fan os desexos irreprimíbeis. Achegueime e collino, nese momento o primeiro que se me veu á cabeza foi botar a andar cara á saída co libro na man. Pasei polo arco e comezou o chío. Botei a correr ouvindo detrás dos meus os pasos do garda de seguridade que me perseguía. Ollei atrás e vino. Cheguei á rúa e seguín a correr entre a xente que se arredaba para deixarme pasar. En pouco tempo estaba nas aforas, a cidade acabábase e ao mirar atrás xa ninguén me seguía. Procurei un lugar afastado onde sentar, porque ardía en desexos de abrir aquel libro que roubara, algo que non fixera nunca antes de daquela.
Comecei a ler, e ao pouco unha columna de fume xurdiu do libro. Elevábase ata as nubes e confundíase con elas. Non sei por que comecei a subir por aquela estraña escada de fume. Ao final había dous camiños e, sen pensalo, botei a andar por un deles.
Non dou lembrado canto tempo andei por aquel carreiro nin a paisaxe que se podía ver nas súas beiras, só me acordo do momento en que entrei naquel estraño lugar.
Era un inmenso xardín dunha beleza como nunca puiden imaxinar. Se o que define a un xardín son as plantas e as flores, alí estaban as máis fermosas coma se fosen dispostas polo máis capaz e sabio dos xardineiros. Pero tamén os animais, en especial os paxaros, parecían ser escolleitos para crear a máis bela e fantástica harmonía.
O lugar estaba atravesado por un gran número de vieiros que se entrecruzaban unha e outra vez ata o infinito, pero non se trataba dun labirinto, porque nunca te sentías desorientado ao andares por eles. 
Co libro sempre na man, percorrín durante un tempo aqueles camiños nos que me ía cruzando con persoas que andaban con rostro inexpresivo. Se algo reflectían aquelas caras era indiferenza, unha especie de rara ausencia que facía pensar que aquela xente era capaz de algo imposíbel: non pensaban en nada.
Sentei nunha pedra rodeada de fieitos e volvín abrir o libro. Pasei a páxina da cal saía a columna de fume, que seguía a chegar até as nubes, e continuei lendo. Así puiden saber que me atopaba no Xardín dos Desexos Cumpridos. Naquel lugar todo canto se pode desexar vese cumprido de contado. Esa era a razón da indiferenza que contemplara nos rostros: nada podían desexar, só podían ter.
 
Pensei que debía saír de alí canto antes. A última páxina do libro dicía que debía aproveitar o desexo de irme. De fuxir daquel lugar onde a paisaxe era fermosa e a vida triste. E así foi, antes que ningún outro desexo se apoderásese do meu corazón vinme ante dous camiños que discorrían paralelos e escollín o menos transitado.

Agora sei que é igual que sexa un soño ou non. Que exista o libro ou non. É igual que o Xardín dos Desexos Cumpridos sexa un lugar real ou non. Se existo eu, se agora sei algo que antes non sabía, entón todo sucedeu como volo contei.

Xabier P. DoCampo

Abril 2004




posted by Xabier, July 15, 2014 16:37 | permalink | Xeral

[1] 2 3 4 5 6 ...  [NEXT]  [LAST]
1 - 6 of 106


Meus pais


O tempo na Coruña / Alvedro


Esta web apoia á iniciativa dun dominio galego propio (.gal) en Internet


blog home



archive
DECEMBER 2014
NOVEMBER 2014
SEPTEMBER 2014
JULY 2014
JUNE 2014
APRIL 2014
MARCH 2014
JANUARY 2014
DECEMBER 2013
MAY 2013
APRIL 2013
MARCH 2013
FEBRUARY 2013
JANUARY 2013
DECEMBER 2012
AUGUST 2012
JUNE 2012
MAY 2012
APRIL 2012
MARCH 2012
FEBRUARY 2012
DECEMBER 2011
OCTOBER 2011
APRIL 2011
MARCH 2011
DECEMBER 2010
NOVEMBER 2010
JULY 2010
JUNE 2010
MAY 2010
FEBRUARY 2010
OCTOBER 2009
JUNE 2009
MAY 2009
APRIL 2009
MARCH 2009
NOVEMBER 2008
SEPTEMBER 2008
AUGUST 2008
JULY 2008
MAY 2008
APRIL 2008
MARCH 2008
FEBRUARY 2008
JANUARY 2008
DECEMBER 2007
NOVEMBER 2007
OCTOBER 2007
SEPTEMBER 2007
MAY 2007
APRIL 2007
MARCH 2007
DECEMBER 2006
NOVEMBER 2006
OCTOBER 2006
SEPTEMBER 2006
JULY 2006
JUNE 2006
MAY 2006
APRIL 2006



:: CONTO DE NADAL: UN MAGO EN NOITEBOA
December 25, 2014
:: CADA NADAL MIL APERTAS, CADA ANINOVO MIL LUMINARIAS
December 22, 2014
:: EN QUE FALA PODEMOS?
November 25, 2014
:: DEZ ANOS QUE SE ESFARELARON EN NADA
September 20, 2014
::
September 11, 2014






Diccionario da Real Academia Galega




Mandar a un/unha amigo/a



Para seguir este blog



administrador










| © 2006-2009 Xabier P. DoCampo |