Eu o venres, 17 de maio de 2013, vou estar en Compostela para participar na manifestación pola miña lingua que alí se vai celebrar. Quero ir para lle facer o feo a un goberno que a despreza e quere vela rever día a día até que desapareza.

Si, si, un ano máis. Xa sei que estamos cansos de ir a Compostela cada ano por este día. Cansos de berrar, de facer o mesmo percorrido, ver as mesmas caras. Empezo a comprender aos que preguntan que para que vale ir manifestarse se despois os responsábeis da política lingüística fan o que lles peta, que sempre vén sendo mal. Claro que a ninguén lle faltan razóns para non ir, pero ninguén me pode negar que sobran razóns para ir, e estas son ben máis cas negativas.

Mesmo estou disposto a comprender a quen me diga que é que non lle gusta quen convoca ou como convoca, pero non pode dicir que non lle gusta por que convoca, e aí é onde se apoia toda a forza para irmos: pola lingua propia de Galicia. Pola nosa lingua!

Non falta quen diga: As manifestacións non valen para nada, cousa que escoitan con agrado aqueles fronte aos que nos temos que manifestar. Aí si que teño que dicirlles aos que tal pensan e din que están errados de lado a lado: a única cousa que non vale para nada é non facer nada. Por pouco valor e eficacia que teñan as manifestacións, moito menor é o de non facelas.

Hai quen lle pon reparos a ter que ir todos os anos a Compostela, como se non houbese máis lugares onde reivindicar a lingua de noso. Non lles falta razón, eu mesmo soño co ano no que, por esta data, chamemos a nos manifestar de xeito reticular: en Compostela, na Coruña, en Vigo, en Lugo, en Ourense, en Ferrol, en Pontevedra, en Monforte, en Vilagarcía... e en cada vila ou viliña. Aquí somos vinte mil, alí estamos sete mil, acolá chegan ben aos setecentos, nestoutra serán setenta ou oitenta, e aló fixeron un corro de catorce persoas pola lingua galega... E en total? Cen mil! Duascentas mil! Va que vai ser ben bonito?

Pero iso xa o faremos o ano que vén, agora do que tratamos é deste ano, do venres, Día das Letras de 2013, día de Roberto Vidal Bolaño. E creo que paga moito a pena que vaiamos canto galego e galega sente no peito a dor do trato que recibe a lingua de noso, fálea ou non. É día para que esteamos xuntos militantes e mornos, quen falamos galego arreo, quen o falan ás veces e  quen non o falan case nunca; os desilusionados, os deseganados, os que  xa están de volta de ir a manifestacións e os que nunca foron; os laboriosos e os preguiceiros, os de enriba e os de embaixo, os da esquerda e os da dereita... todos e todas a Compostela a dicir que estamos aquí pola lingua, que non cansamos, que perdan esa esperanza, que non permitiremos que borren a lingua galega dos nosos beizos nin do noso corazón. Nin a nós nin aos nosos fillos, ás nosas fillas...

Non podemos estar de volta sen ter ido. Vaiamos e despois veñamos de volta satisfeitos de berrar pola lingua galega.

A xenerosidade desta xente que nos ofreceu as súas casas para nos aloxar (moltes gràcies Jaume i Carme per la vostra hospitalitat), que non sabían que facer para que nos sentísemos a gusto, fixo, mais unha vez, o milagre. Ese milagre de que a sociedade, cando sente que lle queren roubar o goce e a calor vivificadora da cultura, prescinde dos que tiñan entre as súas a obriga de fornecela, e ponse a facer. Reflexiona esa sociedade e chega á máis sinxela e resolutiva das conclusións: o que hai que facer é facer.

Certo é que todos coñecemos casos semellantes de grupos de xente que botan a andar un proxecto cultural nos facareños tempos que vivimos, nos que as institucións, so o escuso de no teren cartos, abandonaron as súa 

Teño que limpar a cheminea, na miña infancia case todas a semanas pegaba o lume nalgunha por non limpala. Daquela enchías un saco de folla de millo e atábaslle unha corda que mandabas pola cheminea abaixo. Deixabas o saco abocado, desde embaixo tirabas pola corda e o saco ía facendo a limpeza. Iso si, enchías a casa de feluxe e ti quedabas coma Antonio Machín (o peor de lavar eran as voltas das orellas).

Hoxe en día xa se usan aspiradores para que a cousa sexa menos custosa de soportar, así que chamei a uns especialistas, Cide Chimeneas, e non só me responderon en galego con gusto, senón que teñen a súa web en galego (non só se pode escoller entre galego e castelán, senón que detecta a lingua do teu navegador e se o tes en galego, como é o meu caso, xa che sae directamente en galego). 

Poño isto aquí porque é ben que saibamos destas cousas (sei que hai máis casos e debemos facelos públicos)  e, á hora de escoller os nosos fornecedores de servizos, valoremos máis aos que son nosos e se comportan como tales fronte aos alleos ou os que se comportan coma se o fosen.

Teño reflexionado con frecuencia sobre o oficio da escritura. É un traballo que forma parte dos meus momentos de felicidade. Fóra dos rostros amados, nada, ningunha ocupación me fixo completamente feliz, ningunha cousa encheu o meu corazón e permaneceu, so tiven lóstregos, seguramente non hai máis nada, iso é todo.

Ando nos institutos e nos colexios onde me encontro cos lectores e lectoras das miñas obras e gústame falar con eles. Procuro que a conversa derive o máis posíbel a falar da literatura, do valor da lectura e do pracer da escritura. Por pudor, fuxo canto podo de falar de min e dos meus libros, prefiro, porque me sinto máis libre de loalas, falarlles das obras dos outros, dos clásicos que amo coma Cunqueiro e Stevenson, pero tamén dos meus contemporáneos, autores grandes e dignos de seren lidos o mais deles. O meu meirande degaro é que lean, non que lean os meus libros.

Vén todo isto a conto de que hoxe estiven no CEIP de San Pedro de Visma, n’A Coruña. Pasei cadansúa hora cos rapaces e rapazas de 5º e 3º de primaria, e foi estando con estes últimos cando sucedeu o intre de felicidade do día de hoxe para min. Levantou a man para facerme unha pregunta Noelia. Noelia é unha nena que, para chegar a onde os outros chegan con facilidade, ten que se pór na punta dos pés da alma. Indiqueille que falase e díxome: "Me gustó mucho tu cuento”, así, aínda que case todos me falaron en galego, ela díxomo en castelán.

Sentinme conmovido até onde o meu corazón resiste. Teriades que ver como me estaba a ollar Noelia cando dixo isto. Tiña nos olliños a mesma luz que, estou seguro, se lle pon cando lle di a súa mai "quérote moito”. A mesma que se acende cando a mestra lle di que o seu traballo está moi ben feito e a felicita. Alí, nos seus ollos, estaba a rebentar un foguete de lucería. Vin, algo que hai moito que non vía, a ollada das verdades da alma, esa pola que se pode penetrar no corazón limpo e fermoso dunha nena que garda nel toda a inocencia do universo.

Só escribir, crear novas historias anceio. Nin éxito literario nin premios nin recoñecementos públicos andei nunca a procurar. Vivín este oficio, collendo o que se me outorgou con agradecemento, pero sempre como se fose algo alleo. Mais se esas cousas arelase nalgún momento da vida, todas, todas as trocaría agora polas palabras de Noelia. Para escoitar cousas así é polo que me paga a pena facer o que fago e seguir desexando escribir un conto máis.